Worstelen met de term leiderschap. Is een leider de baas?
Mon 15 November 2010
, Maurice Eykman, LEAP
Bianca Heiszwolf was een van de discussieleiders tijdens de parallel sessie van LEAP! op het event van Talent naar de Top. Aan haar tafel ontspon zich een interessante discussie over de term ‘nieuw leiderschap’. Er was te kort tijd om deze discussie uitgebreid te voeren. Daarom hier een aanzet voor een vervolg.
De sessie van LEAP - waarvoor zoveel belangstelling was dat sommige van de 70 deelnemers genoegen moesten nemen met een plaats op een tafel in plaats van een stoel – borduurde voort op ons eigen event in september en had als thema nieuwe manieren van communiceren en nieuw leiderschap.
Bianca Heiszwolf, director Consumer Marketing bij Philips en een enthousiaste ambassadeur voor LEAP, was één van de table hosts tijdens de bekende world-café discussie die gevoerd werd na de presentatie van Erica van Ooijen over de leadershipjourney en de presentatie van Liselore Ammerlaan, Communications leader IBM SWG Benelux, over de impact van social media hierop.
Liselore gaf aan dat de leadership journey succesvol wordt door een kritische massa te creëren, heilige huisjes te doorbreken, zelf voorwaarden te scheppen, een gemeenschappelijk doel na te streven en energie in synergie te steken. Social media zijn een goed hulpmiddel bij het bereiken van die doelen en het aanpassen van leiderschapsstijlen aan de ‘nieuwe wereld’. Zowel individuen als organisaties hebben baat bij het gebruiken en inzetten van social media.
Een leider is…een coach?
In de daarop volgende discussie werden de eisen die gesteld worden aan nieuw leiderschap onderschreven. Bij Leadership 1.0 horen begrippen als autoriteit, top-down hiërarchie, voldoen aan de regels, instructie en individualiteit. Bij Leadership 2.0 horen dialoog, vertrouwen, zelf-sturing, netwerken, collectiviteit en engagement.
Bianca: “Het was een relevante discussie over wat we moeten laten vallen en wat we moeten oppikken. En we waren het wel eens over de begrippen die horen bij nieuw leiderschap, maar aan mijn tafel vroeg men zich af of het woord ‘leider’ wel passend is. Het blijkt dat de beelden die we hebben bij een leider niet overeenkomen met de beelden die we hebben bij de nodige veranderingen van managementstijlen. Leider klinkt nog steeds al de baas, ouderwets. Terwijl het niet meer gaat om de baas zijn, maar om in staat te zijn groepen mee te kunnen nemen en te inspireren. Het gaat meer om begeleiden, coachen of eindverantwoordelijkheid nemen dan om leiden.”
Doe maar gewoon
Het kan ook zijn dat het typisch Nederlands is om je oncomfortabel te voelen bij het woord leider of leiderschap. Ghandi, Obama en met enige moeite Bill Gates kun je leiders noemen, maar jezelf niet en je CEO eigenlijk ook niet. Een kwestie van cultuur? In de VS is leiderschap een onbeladen term. Bianca: “Ja we moeten ook niet te moeilijk doen. Ik denk ook dat er geen andere term is die de lading dekt en we gewoon over leiderschap moeten blijven spreken. Dat ‘nieuw’ mag er van mij wel vanaf. Leiderschapsstijlen evolueren. We hebben nu andere dingen nodig dan 5 jaar geleden en 5 jaar geleden hadden we ander dingen nodig dan in de jaren ’60. Bij nieuw denk ik meer aan de nieuwe generatie. Die werken heel anders dan wij, die zijn opgegroeid met de nieuwe manieren van communiceren en aan het delen van kennis en informatie. Van die jongeren moeten we het straks hebben.”
Leiderschap 2.0 kan niet overal?
En dan is er nog de vraag: is leiderschap 2.0 in ieder soort organisatie mogelijk?
Je kunt je ook organisaties voorstellen waarin een duidelijke hiërarchie nodig is. In een schroefjesfabriek waarin mensen aan de lopende band staan bijvoorbeeld. Bianca: “In zo’n bedrijf is minder verandering mogelijk, maar je kunt wel mensen mondiger maken en meer rechten te geven, ook die bedrijven evolueren, het is niet zo dat ze daar nog steeds lijfstraffen uitdelen. En bij kleine organisaties lijkt het makkelijker om de organisatie platter, opener en creatiever te maken, maar bij grote traditionele bedrijven kan het ook. Dat zie ik bij Philips. Wij zijn een matrix organisatie, dus netwerken en dialoog zijn bij ons gewoon. We zijn een soort verzameling van kleine specialistische organisaties die continu met elkaar praten. Ik denk niet dat vrouwen daar per sé beter in zijn, maar ze zijn wel minder gewend vanuit hiërarchie aan te sturen. Dat is een voordeel.”
Print
