close
Facebook LinkedIn Twitter YouTube Flickr
 

Waarom begrijp je me niet? Beter samenwerken door het (h)erkennen van communicatiestijlen.

Mon 18 July 2011

, GITP whitepaper, GITP


Even een snelle test. Welk motto past bij jou? 

  • Tijd is geld, niet lullen maar poetsen en gevoelens zijn voor thuis!
  • Een dag niet gelachen is een dag niet geleefd en het maakt niet uit wat er gebeurt, als er maar wat gebeurt!
  • Ik bied graag een luisterend oor en samen kunnen we meer voor elkaar betekenen
  • Je kunt niet vaak genoeg controleren en kwaliteit moet zorgvuldig worden bewaakt.


Afhankelijk van je keuze ben je een directief, expressief, coöperatief of beschouwend type met een bijbehorende communicatiestijl, sterke en zwakke punten. Adviseurs van GITP schreven er een boek over en een white paper. En wil je snel testen wat jouw communicatiestijl is? Klik dan hier.

Goed communiceren zorgt voor effectief samenwerken. Helaas gaan er
in de communicatie tussen twee personen vaak talloze dingen mis.
Waarom reageert je gesprekspartner anders dan verwacht? Hoe kan het
dat je manager je niet goed begrijpt? In een van hun ‘white papers’ geven GITP-adviseurs  Brigitte Heldeweg, Gert van Grunsven en Manon Désar antwoord op deze en allerlei andere vragen. We zijn geneigd zijn te denken dat de ander net zo redeneert als wijzelf en hetzelfde gedrag vertoont als waar wij zelf behoefte aan hebben. Helaas, dat is vaak niet zo! En de wijze waarop we overkomen is vaak ook nog eens heel anders dan bedoeld! Hoe kom je er nu achter hoe je overkomt op anderen en waar je gesprekspartners behoefte aan hebben als je met ze samenwerkt? Door goed te kijken naar het gedrag van jezelf en anderen wanneer je communiceert.

Met gedrag bedoelen we hier verbaal (wat je zegt) en non-verbaal (houding, gezichtsuitdrukking en intonatie) gedrag. Een combinatie van verbaal en non-verbaal gedrag in een herkenbaar gedragspatroon noemen we de communicatiestijl. Je eigen communicatiestijl kun je en wil je misschien niet zomaar veranderen. En dat is ook niet de bedoeling. Door je eigen stijl goed te kennen, kun je je kwaliteiten effectiever gebruiken en je valkuilen vermijden. Als je je bewust bent van de stijl van je gesprekspartner, kun je kiezen hoe je hierop afstemt, zonder op de automatische piloot een primaire reactie te geven. De kans dat je je gespreksdoel bereikt wordt daarmee veel groter! Dus door het herkennen en erkennen van je eigen communicatiestijl én de communicatiestijl van je gesprekspartner kun je met minder moeite meer bereiken. Samenwerken wordt zo leuker en effectiever.

Het communicatiestijlenmodel bestaat uit twee assen:

  • as 1: de wijze van beïnvloeding
  • as 2: de mate waarin je je beleving van wat je meemaakt uit of benoemt

As 1: de wijze van beïnvloeding
Als je jouw gesprekspartner probeert te beïnvloeden, kun je dit doen
door in het gesprek ruimte te nemen of ruimte te geven. Dit gedrag vindt
vaak onbewust plaats. Het is dus meestal geen bewuste keuze om de
ander op deze wijze te beïnvloeden.

Bij ruimte nemen kun je denken aan:
 

  • veel praten
  • initiatief nemen
  • krachtig je mening geven
  • met overtuiging spreken
  • een duidelijk standpunt innemen
  • harder praten
  • met je aandacht bij jezelf zijn
  • veelvuldig het woord ‘ik’ gebruiken
  • Bij ruimte geven kun je denken aan:
  • vragen stellen
  • stiltes laten vallen
  • begrip tonen
  • een rustig tempo aanhouden
  • ruimte bieden aan een ander om zijn mening te geven
  • luisteren naar de ander
  • zacht praten
  • met je aandacht bij de ander zijn
  • praten over ‘jij’ of ‘het’
     
As 2: de mate waarin je je beleving van wat je meemaakt uit of benoemt
Sommige gesprekspartners zullen in een gesprek alleen inhoudelijke
onderwerpen benoemen, terwijl andere eerst een relatie proberen te leggen
en iets persoonlijks zullen uiten. Deze mensen verschillen in de mate
waarin zij hun beleving over wat zij meemaken uiten of benoemen.

Bij inhouden kun je denken aan:

  • weinig variatie in gelaatsuitdrukking
  • een rustige, monotone stem
  • weinig armgebaren
  • een rustige lichaamshouding
  • over objectieve feiten praten
  • inhoudelijke opmerkingen over tijd en procedure
  • Bij uiten kun je denken aan:
  • veel verschillende gelaatsuitdrukkingen
  • stemverheffing
  • klemtoon gebruiken
  • over gevoelens en de eigen beleving praten
  • hetzelfde gevoel op verschillende manieren beschrijven
  • gebaren maken
  • lichaamsbewegingen om het gezegde te ondersteunen
  • opmerkingen gericht op het onderlinge contact of de relatie

Het communicatiestijlenmodel
Met deze twee assen kun je vervolgens vier verschillende gedragspatronen
herkennen, oftewel de vier communicatiestijlen:

  • de directieve stijl: een combinatie van ruimte nemen en inhouden van emoties
  • de expressieve stijl: een combinatie van ruimte nemen en uiten van emoties
  • de coöperatieve stijl: een combinatie van ruimte geven en uiten van emoties
  • de beschouwende stijl: een combinatie van ruimte geven en inhouden van emoties
De directieve stijl
Het motto van een directief is: tijd is geld, niet lullen maar poetsen en gevoelens zijn voor thuis!

Kwaliteiten en kenmerkend gedrag:

  • neemt gemakkelijk het initiatief, de leiding en besluiten
  • ziet risico’s als een uitdaging
  • is efficiënt en gericht op resultaten
  • is direct in de communicatie
  • biedt weinig ruimte aan anderen
  • komt snel in actie
  • let op de grote lijnen
  • houdt van een hoog tempo
  • is kort en bondig
  • laat weinig persoonlijke gevoelens blijken

Zwakke punten in de ogen van anderen:

  • komt drammerig of dominant over
  • besteedt weinig tijd aan het luisteren naar anderen, onderbreekt hen
  • verliest de mensen om zich heen door zijn hoge tempo en resultaatgerichtheid
  • komt over alsof tegenspraak of reactie op zijn mening niet gewenst is
  • komt gevoelloos over

De expressieve stijl
Het motto van een expressief: een dag niet gelachen is een dag niet geleefd en het maakt niet uit wat er gebeurt, als er maar wat gebeurt!

Kwaliteiten en kenmerkend gedrag:

  • neemt ruimte in en uit emoties
  • stimuleert en motiveert anderen
  • neemt risico’s, is competitief en gedreven
  • is creatief en inspirerend
  • deelt ideeën en toekomstbeelden met anderen
  • komt vlot en energiek over
  • heeft een hoog spreektempo
  • maakt veel gebaren en gebruikt veel mimiek
  • praat in beelden en heeft veel associaties
  • Zwakke punten in de ogen van anderen:
  • komt chaotisch over
  • is overdonderend
  • komt impulsief over door het nemen van risico’s en afgaan op gevoelens
  • voelt zich snel persoonlijk aangevallen
  • speelt zaken op de man en niet op de bal

De coöperatieve stijl
Het motto van een coöperatief: ik bied graag een luisterend oor en samen kunnen we meer voor elkaar betekenen.

Kwaliteiten en kenmerkend gedrag:

  • stelt vragen en luistert actief
  • wacht af en laat het initiatief bij de ander
  • verleent steun aan anderen door begrip te tonen
  • straalt vertrouwen uit en spreekt zijn vertrouwen in de ander uit
  • verplaatst zich in de beleving en gevoelens van de ander
  • maakt eigen doelen ondergeschikt aan die van de groep
  • vindt de relatie belangrijker dan het behalen van het resultaat
  • zoekt graag de samenwerking op
  • Zwakke punten in de ogen van anderen:
  • kan moeilijk zelf knopen doorhakken
  • besteedt (te) veel tijd aan de relatie
  • kan aarzelend overkomen
  • de eigen mening is vaak niet duidelijk
  • samenwerking en draagvlak zoeken kost veel tijd
  • het halen van deadlines kan moeilijk zijn

De beschouwende stijl
Het motto van een beschouwer: je kunt niet vaak genoeg controleren en kwaliteit moet zorgvuldig worden bewaakt.

Kwaliteiten en kenmerkend gedrag:

  • zoekt zekerheid en bewijzen voordat hij een mening geeft
  • vermijdt risico’s zoveel mogelijk
  • probeert het maken van fouten te voorkomen
  • toont weinig emotie in het contact met anderen
  • laat het initiatief aan anderen
  • werkt gestructureerd en gedisciplineerd
  • komt over als serieus en zakelijk
  • lost problemen systematisch op, op basis van feiten en logica
  • gaat grondig en voorzichtig te werk
  • komt rustig over, neemt de tijd voor het leveren van kwaliteit

Zwakke punten in de ogen van anderen:

  • komt traag over door veel aandacht te besteden aan procedures en
  • systematiek
  • komt koel, berekenend en afstandelijk over, toont weinig emoties of
  • inlevingsvermogen
  • lijkt besluiteloos omdat het lang duurt voordat een besluit wordt
  • genomen
  • veroorzaakt irritatie door de veelheid aan details en kritische vragen
  • bij de gesprekspartners
  • toont weinig spontaniteit en enthousiasme

Lees verder over communicatieve wendbaarheid en uitwijkgedrag in het volledige whitepaper van GITP: PDF



Print